من و شما

سرمایه اجتماعی

with one comment

سرمايه اجتماعي مفهومي كلي است كه از اجزاي متفاوتي تشكيل شده است. ابعاد سرمايه اجتماعي عبارتند از: اعتماد اجتماعي، ارزش‌هاي اجتماعي، امنيت اجتماعي، مشاركت اجتماعي، آگاهي و شناخت، انسجام اجتماعي و سرمايه فرهنگي. به عقيده برخي صاحب نظران، اعتماد مهمترين بعد سرمايه اجتماعي است و ابعاد ديگر را نيز تحت تاثير قرار مي‌دهد. اعتماد يكي از جنبه‌هاي مهم روابط انساني است و زمينه ساز مشاركت و همكاري ميان اعضاي جامعه مي‌باشد.

چیزی که این روزها ذهن من را خیلی مشغول کرده بحث اعتماد بین افراد در جامعه ایرانی است. من قصد ندارم که در حد و اندازه های یک پژوهش دانشگاهی به ان بپردازم بلکه فقط می خواهم مسئله ای را که مدتی است دغدغه ذهنی من شده اینجا به زبانی ساده و چند نمونه بر اساس تجربیات شخصی خودم مطرح کنم. شاید بازتابی هم در میان  دوستان  این صفحه هم داشته باشد.

1. حدود 7 سال پیش در ایران در یک خبر گزاری دولتی مشغول به کار شدم. در بدو ورود با شادی و سرمستی خاصی قصد ارتباط گیری و همکاری متقابل با همکاران ان اداره را داشتم. اما در همان روزهای اول خانم مسوولی که همان سال بازنشسته شد و خانم نازنینی بود درگوشم گفت: خانم جان اینجا «کوسه به فکر ریشه هر کی به فکر خویشه». البته او از سر حسن نیت این را به من گفت تا حواسم را جمع کنم . کم کم به گروه بندی ها و مرزهای نامرئی در آنجا پی بردم. خودی و غیرخودی . ضرورت پنهان کاری و دروغ گویی . ضرورت گذاشتن ماسکی بر صورت تا نه آنی باشی که هستی، بلکه عروسکی باشی خالی از هویت تا مبدا مورد ظن و تردید قرار بگیری ،تا احیانا با راپورتهای بعضی به گزینش اداره، موقعیت شغلیت به خطر بیفتد و البته این داستان سر دراز دارد..

2.به خارج از کشور مهاجرت کردم . سعی کردم همان سرخوشی و خوش بینی را که همیشه می ترسیدم در آن جامعه آنقدر سرکوب شود که بی هویتم کند دوباره زنده کنم….اما اوضاع در میان تعدادی از مهاجران ایرانی که به هر دلیلی مجبور به مهاجرت شده بودند بهتر از داخل ایران نبود. اینجا به گونه ای دیگر این مرزها و سد ها و ترسها را می دیدی. البته این در ایرانیان نسلی که از آن به عنوان نسل انقلاب نام می برند و هنوز سبقه های ایدئولوژیک خود را حفظ کرده اند  بیشتر مشهود بود.  هنوز انگهای  لیبرال و بورژوای خائن، چپ خائن، اصلاح طلب خائن، ……و چیزهایی از این قبیل شنیده میشد (که لابد همین ذهنیت های به شکل رادیکالترش منجر به حادثه کنفرانس برلین شد)  کافی بود که تو علائق سیاسی، اجتماعی  داشته باشی و یا به عنوان نسل سوم بعد از انقلاب بخواهی بدانی که چه گذشت بر نسل قبلتر ……آنوقت حدس و گمان های  گاهی بیمار گونه شروع می شد.

3. کتاب خاطرات زندان عفت ماهباز را  خواندم.خانم ماهباز حدود 7 سال به دلیل  وابستگی  به سازمان فداییان خلق (اکثریت )  درزندان بوده اند. در این کتاب خانم ماهباز به روشنی از مرزبندی های و جبهه گیری های زندانیان می گوید چیزی که خود او ازآن از عبارت» زندان در زندان» نام می برد. این خشونت ها ی زندانیان با هم و انگ زدن ها و نگاه  ایدئولوژیک به همدیگر ، فضای آنجا را هم به جبهه خودی و جبهه غیرخودی تبدیل کرده (خط سه ایها ویا کمونیست های انقلابی در یک طرف. مجاهدین در جناح دیگر و اکثریتی ها و توده ایها در کمون دیگری) و سوالی که پیش می آید این است که اگر هر کدام از این گروههای سیاسی به مسند قدرت میرسیدند،  با قدرتی که کسب می کردند چه رفتاری با  گروههای دیگر سیاسی می کردند؟ این دیگر وارد بحث دیگری می شود که در حوصله این نوشته نیست.

یکی از شاخصه های سرمایه اجتماعی، اعتماد بین افراد آن جامعه است. حالا خودتان می توانید حدس بزنید میزان سرمایه اجتماعی  در جامعه ایرانی چطور است. فروپاشی اعتماد در جامعه در حال گذار ایران بیداد می کند.  طبیعی است که در کشورهایی که دارای دولت دموکراتیک هستند میزان سرمایه اجتماعی بالا می رود و در حکومت ها ی ایدئولوژیک و  توتالیتر  پایین. اساسا خود رژیمهای استبدادی بی اعتمادی را در جامعه دامن می زند و به مردم القا می کند که دیوار موش دارد و موش هم گوش! ولی اینکه  چه عواملی دراین فروپاشی اعتماد و به دنبالش کم شدن سرمایه اجتماعی دخیل هستند جای کار آماری  و پژوهشی دارد.  در این لینکها به طور بسیط تر  می توانید این موضوع را دنبال کنید

بررسی روند روبه کاهش سرمایه اجتماعی

Advertisements

Written by manshoma

مارس 10, 2009 در 11:58 ق.ظ.

یک پاسخ

Subscribe to comments with RSS.

  1. نوشتاري بسيار جالب خواندني و آموزنده.
    و جاي بسي تاسف است که کمتر کسي در فرهنگ ايران زمين به اين موضوعات و مطالب مي پردازد

    سامان

    مارس 29, 2009 at 8:04 ق.ظ.


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: